Angielski dla Przedszkolaków - Poradnik Metodyczny Michał Bednarski

Angielski w przedszkolu — 44 gotowe lekcje na cały rok

Angielski w przedszkolu ma być przede wszystkim dobrą zabawą — ale zabawa ma być środkiem, nie celem. Celem jest przekazanie wiedzy, którą dziecko zapamięta na długo.

Osobiście obserwowałem lekcję, na której jedno dziecko chodziło po parapecie, drugie płakało pod stołem, a nauczycielka próbowała śpiewać Head, Shoulders, Knees and Toes. To nie jest wina dzieci ani nauczycielki — to kwestia braku narzędzi. Tę książkę napisałem po piętnastu latach nauczania najmłodszych, żeby takie narzędzia dostarczyć.

Znajdziesz tu 44 scenariusze lekcji ułożone na cały rok przedszkolny, 85 gier i zabaw z dokładnymi zasadami, 24 piosenki z pełnymi tekstami, 15 rymowanek, rozdział o metodzie TPR, rozdział o utrzymywaniu dyscypliny oraz autorski system motywacyjny „Będziemy superbohaterami". Wszystko sprawdzone na moich własnych lekcjach z trzy-, cztero-, pięcio- i sześciolatkami. To kompletny materiał pod roczny kurs — jeśli uczysz angielskiego w przedszkolu po raz pierwszy, dostajesz gotową drogę od września do czerwca.

Co dokładnie dostajesz

• 335 stron w formacie A5 (PDF do druku lub do czytania na tablecie)
• 44 gotowe scenariusze lekcji — każdy rozpisany krok po kroku (Procedure 1, Procedure 2, Procedure 3...)
• 318 szczegółowych kroków w scenariuszach
• 170 gotowych kwestii nauczyciela po angielsku (plus polskie tłumaczenia w nawiasach)
• 85 nazwanych gier i zabaw — Magic Box, Pass the word, Run to, Please Mr. Crocodile, Flies are flying, Twister Game, Cold and Hot, What's missing, Echo, Chinese whispers, Quiz, Easter egg hunt i 73 kolejne
• 24 piosenki z pełnymi tekstami — Hello Teacher, Good Morning, Come and meet my family, It's time to finish now i 20 innych
• 15 rymowanek i wyliczanek
• 17 bloków tematycznych w autorskiej kolejności
• Rozdział „Utrzymywanie dyscypliny" — co robić, kiedy dziecko płacze, kiedy grupa się rozlatuje, kiedy rodzice ingerują w lekcję
• Rozdział „Jak wprowadzać nowe słownictwo" — konkretna procedura, nie ogólniki
• Rozdział „Jak uczyć wierszyków, rymowanek i piosenek"
• Autorski system motywacyjny pięciopoziomowy HERO → GAINING POWER → SUPERHERO → POWERLESS
• Bibliografia — 14 tytułów metodycznych, w tym Reilly & Ward, Hadfield, Philips, Carolyn Graham, Carol Read
• ISBN 978-83-7900-443-0 — wydanie Psychoskok 2015

Angielski dla przedszkolaków w 17 blokach tematycznych

Kolejność tematów ułożona jest tak, żeby dziecko budowało słownictwo warstwami — od najbliższego otoczenia do tematów bardziej abstrakcyjnych. Nie musisz się tego trzymać sztywno, ale proponowana sekwencja sprawdza się u mnie od lat:

1. Zabawki (Toys)
2. Kolory (Colors)
3. Uczucia (Feelings)
4. Części ciała (Body parts)
5. Zwierzęta (Animals)
6. Budynki w mieście (Buildings)
7. Pogoda (Weather)
8. Wyposażenie sali i przybory szkolne (Classroom equipment)
9. Rodzina (Family)
10. Ubrania (Clothes)
11. Jedzenie (Food)
12. Zawody (Jobs)
13. Choroby (Illnesses)
14. Transport (Transport)
15. Dom (House)
16. Sport (Sport)
17. Opis siebie (Describing myself)

Każdy blok to jedna lub kilka lekcji, do których możesz wracać przez cały rok — powtarzanie jest kluczem, o czym piszę szerzej w dalszej części książki.

Jak zbudowany jest każdy scenariusz

Wszystkie 44 lekcje mają identyczny schemat siedmioczęściowy. Dzieci lubią powtarzalność — dzięki niej czują się bezpiecznie i wiedzą, czego się spodziewać. Ty zyskujesz gotowy szkielet, w który wstawiasz treść z danego bloku tematycznego.

1. Powitanie — piosenka Good Morning lub Hello Teacher
2. Powtórzenie TPR — zestaw komend ruchowych z poprzednich lekcji plus 2–4 nowe
3. Wprowadzenie nowego słownictwa — karty prezentacyjne lub Magic Box (pudełko dotykowe)
4. Piosenka tematyczna — śpiewana z dziećmi, bez muzyki w tle, żeby wyłapać błędy
5. Gra utrwalająca — głuchy telefon, Run to, What's missing
6. Zabawa ruchowa — Flies are flying, Cold and Hot
7. Pożegnanie — piosenka Dolly says goodbye lub It's time to finish now

Otwierasz lekcję 15, czytasz procedury, przygotowujesz karty prezentacyjne i rekwizyty — i prowadzisz zajęcia bez wielogodzinnego przygotowania.

Zabawy po angielsku — kilka przykładów z książki

Magic Box

Wkładasz do pudełka przedmioty lub flashcardy z omawianego bloku tematycznego. Dziecko wkłada rękę do środka (bez zaglądania), dotyka jednego przedmiotu i próbuje zgadnąć po angielsku, co to jest. Is it a teddy? Is it a car? Zabawa działa na zmysł dotyku — dziecko uczy się wielozmysłowo, a słowo zapada głębiej.

Please Mr. Crocodile

Zabawa ruchowa do tematu kolorów i zwierząt. Dzieci stoją po jednej stronie sali, nauczyciel („krokodyl") po drugiej. Dzieci pytają: Please Mr. Crocodile, can we cross the river? Krokodyl odpowiada wskazując kolor: Only children in red. Dzieci w czerwonym przechodzą, reszta czeka. Ćwiczy kolory i słuchanie w napięciu.

Run to

Rozkładasz karty prezentacyjne w różnych punktach sali. Mówisz Run to the cat! — dzieci biegną do odpowiedniej karty. Po kilku rundach zmieniasz: Jump to the dog! Walk backwards to the elephant! Łączy ruch, słownictwo i komendy TPR w jednej zabawie.

Flies are flying

Wymieniasz zwierzęta i czynności: Flies are flying, fish are swimming, frogs are jumping... Dzieci naśladują ruch tylko wtedy, kiedy czynność pasuje do zwierzęcia. Kiedy powiesz elephants are flying, dzieci mają zostać nieruchome. Ćwiczy uważność, słownictwo i logikę.

Każda z 85 zabaw w książce ma taką samą strukturę opisu: zasady, czego dzieci się uczą, jakie pomoce są potrzebne, wariacje na różne bloki tematyczne. Zabawy po angielsku to w mojej pracy najważniejszy motor nauki — dziecko pochłonięte grą nie zauważa, że pracuje nad słownictwem.

Metoda TPR — kręgosłup tej książki

Większość gier i zabaw w książce opiera się na metodzie TPR (Total Physical Response). Cytuję z rozdziału poświęconego tej metodzie:

„Dzięki zastosowaniu tej metody uczniowie w taki sposób uczą się nowego języka, w jaki poznawali swój język ojczysty. Najpierw obserwują i słuchają, później naśladują — na długo zanim zaczną mówić."

W książce znajdziesz pełną listę około 40 komend TPR uporządkowanych od najprostszych do najbardziej złożonych — stand up, sit down, jump, clap, point to, touch your head, fly, hug your teddy, put on your shoes, walk backwards. Pokazuję też, jak dodawać nowe komendy warstwami, żeby dziecko nie czuło się zasypane słownictwem.

System motywacyjny „Będziemy superbohaterami"

Autorska, pięciopoziomowa plansza, którą używam od lat na własnych lekcjach. Każde dziecko zaczyna na poziomie HERO. Za aktywność i słuchanie awansuje — GAINING POWER, SUPERHERO. Za przeszkadzanie schodzi niżej — POWERLESS. System wprowadza zasady bez krzyku: dziecko widzi konsekwencje natychmiast, na planszy, bez potrzeby słownego karcenia.

W książce znajdziesz gotowe grafiki do wydrukowania, zasady wprowadzania systemu na pierwszych lekcjach i odpowiedzi na pytania typu „co robić, kiedy dziecko się obrazi na powrót do HERO".

Dla kogo jest ta książka — nauczyciel angielskiego w przedszkolu i nie tylko

Piszę w książce wprost:

„Książkę tę kieruję przede wszystkim do nauczycieli, którzy chcieliby pogłębić swoje kompetencje. Z niniejszej publikacji mogą też skorzystać rodzice, którzy chcieliby owych nauczycieli wspierać w tym procesie."

W praktyce książka sprawdza się u:

• Nauczycieli angielskiego w przedszkolach — to mój główny adresat. Scenariusze są napisane pod grupy 15–30 dzieci w wieku 3–6 lat.
• Nauczycieli angielskiego w zerówkach i oddziałach przedszkolnych — te same 44 scenariusze dobrze działają na sześciolatkach, tylko dokładasz im więcej zadań wymagających koncentracji (literowanie, pisanie pierwszych słów).
• Studentek filologii angielskiej, które idą na staż do przedszkola i orientują się, że studia nie przygotowały ich do pracy z trzylatkami.
• Nauczycielek edukacji wczesnoszkolnej, które po reformie z 2015 zostały postawione przed obowiązkiem prowadzenia zajęć z języka angielskiego w oddziałach przedszkolnych, mimo że to nie była ich specjalizacja.
• Rodziców z dobrą znajomością angielskiego, którzy chcą prowadzić systematyczne zajęcia z własnym dzieckiem w domu — pamiętaj, że nauczanie własnej pociechy jest trudniejsze niż nauczanie obcych dzieci (o tym też piszę w książce).

Do korzystania z książki wystarczy znajomość angielskiego na poziomie A2/B1. Dialogi w scenariuszach są proste — Hello, what's your name? How old are you? Where do you live? I've got blue eyes.

Wskazówki praktyczne — jak uczyć angielskiego w przedszkolu, żeby to działało

Zmieniaj aktywność co 5–10 minut

Uwaga trzylatka trwa maksymalnie kilka minut. Długa aktywność się nie sprawdzi, nawet jeśli jest dobra. W scenariuszach z tej książki żaden pojedynczy element nie trwa dłużej niż 10 minut.

10–15 minut każdej lekcji poświęć na powtarzanie

Powtórki są niezbędne, żeby wiedza trafiła do pamięci długoterminowej. Wszystkie scenariusze zaczynają się od bloku powtórzeniowego, nie od nowego materiału.

Nie zmuszaj dziecka do mówienia

Presja mówienia wywołuje stres. W metodzie TPR dziecko reaguje ruchem na komendę, zanim w ogóle spróbuje cokolwiek powiedzieć. To naturalny porządek akwizycji języka — słuchaj, rozumiej, naśladuj, dopiero potem mów.

Na płaczącego ucznia — rób swoje

Najlepszą strategią jest nie reagować emocjonalnie. Rozczulanie się rodzi skutek odwrotny — dziecko jeszcze bardziej się zamyka. Prowadź lekcję dalej, a dziecko zazwyczaj w ciągu kilku minut samo wraca do grupy.

Śpiewaj z dziećmi, nie tylko puszczaj muzykę

Nie wystarczy włączyć płytę i czekać na cud. Piosenki trzeba śpiewać razem z dziećmi, patrząc im w oczy, pokazując ruchy. Na moich lekcjach rzadko śpiewamy z muzyką — dzięki temu słyszę, które dziecko ma problem z konkretnym słowem.

Lekcja angielskiego to nie lekcja plastyki

Element art and crafts może wystąpić, ale musi służyć nauce języka. Jeśli dziecko przez 25 minut wycina i klei bez wymiany słowa po angielsku, nie jest to lekcja angielskiego.

Jak korzystać z książki

Plik PDF otwierasz na komputerze, tablecie lub drukujesz w formacie A5 (albo 2 strony na A4, żeby zaoszczędzić papier). Nie musisz drukować całości — polecam wydrukować rozdział metodyczny (strony 4–217) oraz scenariusze, które aktualnie prowadzisz. Resztę miej w telefonie lub tablecie na zajęciach.

Karty prezentacyjne do poszczególnych bloków tematycznych znajdziesz osobno w sklepie — zobacz sekcję na dole tego opisu.

Najczęstsze pytania

Od kiedy zacząć uczyć dziecko angielskiego w przedszkolu?

Im wcześniej, tym lepiej — mózg dziecka w wieku 3–6 lat przyswaja obcą fonetykę znacznie łatwiej niż mózg siedmiolatka. Scenariusze z tej książki są napisane dla dzieci od 3. roku życia. Najmłodsze grupy prowadzone przeze mnie to grupy trzylatków.

Czy muszę znać angielski perfekcyjnie, żeby uczyć z tej książki?

Nie. Wszystkie dialogi, komendy i piosenki są zapisane po angielsku z polskim tłumaczeniem w nawiasach. Wystarczy poziom A2/B1 i gotowość do czytania tekstów na głos z poprawną wymową. Jeśli masz wątpliwości co do wymowy, skorzystaj z odtwarzaczy tekst-na-mowę (np. Google Translate, ElevenLabs) — to wystarczy na etapie przedszkolnym. Angielski w przedszkolu to nie jest gramatyka — to nazywanie rzeczy, piosenki, komendy ruchowe.

Ile czasu powinna trwać jedna lekcja angielskiego w przedszkolu?

Standard to 20–30 minut dla trzylatków, 30–45 minut dla sześciolatków. Scenariusze w tej książce są napisane pod 30-minutową lekcję i można je skracać lub wydłużać, wyrzucając lub dodając pojedyncze zabawy.

Czy książka zawiera karty pracy do wydruku?

Nie. To poradnik metodyczny — scenariusze, gry, piosenki i wskazówki. Karty prezentacyjne (flashcardy) do poszczególnych bloków tematycznych sprzedawane są osobno w sklepie. Linki znajdziesz poniżej.

Jak często używać metody TPR na lekcji?

W mojej praktyce elementy TPR pojawiają się w każdej lekcji — zwykle 5–10 minut na blok TPR i dodatkowo pojedyncze komendy w innych zabawach. TPR to nie osobna metoda dla chętnych, tylko kręgosłup lekcji angielskiego w przedszkolu dla najmłodszych.

Czy ta książka sprawdzi się w zerówce?

Tak. Scenariusze są napisane pod dzieci 3–7-letnie, a sześciolatki z zerówki mieszczą się w górnym przedziale. Dla starszej grupy wydłużasz pojedyncze aktywności do 10–15 minut i dodajesz elementy literowania, zapisywania pierwszych słów, prostych zdań typu I can see a dog. Materiał pozostaje ten sam, zmieniasz tylko tempo i głębokość.

Karty prezentacyjne, które uzupełniają lekcje z tej książki

Scenariusze wymagają kart prezentacyjnych (flashcardów) do poszczególnych bloków tematycznych. W sklepie znajdziesz komplet dopasowany do książki:

• Mega Pakiet — 27 zestawów flashcardów — wszystkie bloki tematyczne w jednej paczce (69 PLN, zamiast 27×9,99 = 270 PLN)
• Colors — Karty Prezentacyjne ANG — do lekcji 2 (Kolory)
• Numbers — Karty Prezentacyjne ANG — do zabaw liczbowych
• Family — Karty Prezentacyjne ANG — do lekcji 22 (Rodzina)
• Body Parts — Karty Prezentacyjne ANG — do lekcji 4 (Części ciała)
• Food — Karty Prezentacyjne ANG — do lekcji 11 (Jedzenie)

Jeśli dopiero zaczynasz i chcesz mieć wszystko od razu — weź Mega Pakiet. Jeśli chcesz testować powoli — weź pojedyncze zestawy do bloków, które aktualnie prowadzisz.

Wydanie i specyfikacja

• Autor: Michał Bednarski
• Wydawnictwo: Psychoskok, Konin 2015
• ISBN: 978-83-7900-443-0
• Stron: 335
• Format: A5 (148 × 210 mm) — PDF
• Język: polski (z angielskimi dialogami, piosenkami i komendami)
• Poziom angielskiego wymagany od nauczyciela: A2/B1
• Wiek dzieci: 3–7 lat
• Liczba ilustracji: około 186 osadzonych grafik (schematy gier i zabaw)
• Dostęp: PDF wysyłany automatycznie po zakupie, bez limitu pobrań